„Xiinxala Asoosama Yoomi Laataa?‟ Ija Yaaxxina Seenawaatiin‟

Abstract

Qorannoon kun asoosama Isaayyaas Hordofaatiin barreeffame „Yoomi Laataa?‟ kan jedhu ija yaaxxina seenawaatiin xiinxaluu irraatti kan xiyyeeffateedha. Kaayyoon gooroo qorannoo kanaas, asoosama Yoomi Laataa? Ija yaaxxina senawaatiin xiinxaluudha. Malli qorannoo kanaas mala qorannoo akkamtaa yemmuu ta‟u, odeeffannoowwan argaman mala akkamtaan ibsamanii jiru. Asoosamicha xiinxaluuf sakattaa‟a dookumentii akka meeshaa funaansa ragaatti dhimmi itti bahameera. Odeeffannoowwan mala kanaan argamanis akkataa gaaffilee bu‟uuraa qorannichaa deebisuu danda‟anitti mataduree garaa garaatti caccabuun qaacceffamaniiru. Haaluma kanaan, asoosamni Yoomi Laataa? yaadotaafi ta‟iinsoota bara mootummaa Atsee Teedoroos hanga kufaatii mootummaa Dargiitti seenaa uummata Oromoo kaasuun bifa qindaa‟aa taheen seeenaa dhugaa wabeeffachuun lafa kaa‟ee jira. Ummanni Oromoo bara Atsee Tewodiroosii kaasee hanga mootummaa Dargiitti nagaa argatee hin beeku. Abbaan lafaa immoo lafa isaa irraa buqqa‟ee, garbicha weerartootaa ta‟e. Warri gita bittaa kun lafa fudhate sana irra Oromoota jiraatan yoo barbaadan hidhuu, reebuu, ajjeesuu fi lafa sana iraa ari'uuf mirgi akka kennameef hubatamee jira. Kana malees, asoosamicha keessatti namfakkiiwwan haala qabatamaa hawaasa keessa ture kan akka siyaasafi hacuuccaa jiru kan mormanfi kaneen diina deeggaranii saba isaanii miidhan, sirna gita bittaa bakka bu‟uun hojii diinummaa weerartootaa hojjatan, walitti hidhamiinsa dhabbilee qabsoo Oromoo(ABO)fi dhaabbilee hidhannoon socho‟an kan saba biraafi Oromiyaa bakka bu‟uun haala yoomessa sana ibsuu danda‟aniin bocamanii jiru. Dabalataanis, xiinxala ragaalee taasifameen dhimmoonni seenaa dhugaa gama siyaas-diinagdee, bulchiinsaa, barnootaa, afaanii, qaroominaafi falaasama uummata Oromoo keessa ture kan of-keessaa qabu ta'uun isaa hubatameera.